Site hızı ve kaybedilen müşteri: yavaş sitede tam olarak ne oluyor

Yavaş sitede müşteri şikayet etmez, çıkar

Site hızı, sahibinin en son fark ettiği şeydir. Sen siteni günde birkaç kez açarsın, tarayıcın dosyaları hafızasında tuttuğu için sende hızlı açılır. Sana hızlı gelen sayfa, ilk defa giren birinin telefonunda bambaşka açılıyor olabilir.

Bir de şu var: yavaş bir sayfadan çıkan kimse sana "sitenizin açılmasını bekledim, sıkıldım" diye telefon etmez. Sessizce geri döner, bir sonraki işletmeye bakar. Yani bu kaybın hiçbir kaydı tutulmaz. Kapalı kapıya gelip geri dönen müşteriyi nasıl saymıyorsan, bunu da saymıyorsun.

Somut hâli şu: adam kırmızı ışıkta beklerken telefonundan "en yakın lastikçi" diye arıyor, senin siten üstte çıkıyor, tıklıyor, beyaz ekran. Işık yeşile dönüyor. O müşteri artık senin müşterin değil.

Sayfayı yavaşlatan birinci şey: fotoğraflar

Yavaş açılan KOBİ sayfalarının çoğunda tek bir suçlu var: doğrudan fotoğraf makinesinden ya da telefondan çıktığı gibi siteye yüklenmiş fotoğraflar.

Telefonla çektiğin bir fotoğraf birkaç megabayt olabilir. Sitede o fotoğraf küçücük bir kutuda görünse bile, ziyaretçinin telefonu dosyanın tamamını indirir. Sekiz tane böyle fotoğrafın olduğu bir ana sayfa, mobil internette açılırken gözle görülür biçimde takılır.

Çözüm basit ve teknik bilgi istemiyor: yüklemeden önce fotoğrafı küçült. Ekranda göstereceğin boyuttan çok daha büyük bir dosyayı yüklemenin hiçbir faydası yok, bilgisayarındaki basit bir görsel düzenleyici bu işi görür. Bunu bir kere alışkanlık hâline getirmek, sitene yapacağın en ucuz iyileştirmedir.

İkinci şey: sonradan takılan parçalar

"Eklenti" dediğimiz şey, sayfaya sonradan takılan hazır parçalardır: sağ alttaki sohbet balonu, açılır kampanya penceresi, ziyaretçi sayacı, kayan yazı, gömülü harita, sosyal medya akışı, çerez uyarısı, canlı hava durumu.

Her biri tek başına masum görünür. Ama her parça, sayfa açılırken indirilmesi gereken yeni dosyalar getirir; bazıları başka firmaların sunucularından yüklenir ve o sunucu yavaşsa senin siten bekler. Beş altı parça yan yana geldiğinde sayfanın kendi içeriği değil, süsleri yüzünden yavaşlar.

Elden geçirmenin yolu şu soruyu her parça için sormak: bu şey bana son bir ayda tek bir müşteri getirdi mi? Getirmediyse kaldır. Kimsenin bakmadığı ziyaretçi sayacı için müşteri kaybetmek saçma.

Otomatik oynayan videolar ve devasa başlık görselleri

Ana sayfanın tepesinde arka planda dönen video, ekranda güzel durur. Mobil internette ise, daha ilk saniyede en büyük dosyayı indirmeye başlar. Aynı şey, tam ekran kaplayan dev başlık görselleri için de geçerli.

Bunlara mecbur değilsen koyma. Koyacaksan da kısa tut, küçült ve sayfanın asıl işini, yani telefon numarasını ve randevu düğmesini onların arkasında bırakma.

Sitenin durduğu yer de etkiler

Site bir yerde barınır ve o yer paylaşımlıysa, aynı makinede yüzlerce başka site olabilir. Komşulardan biri fazla yük bindirdiğinde seninki de yavaşlar. Bu senin doğrudan kontrol edebileceğin bir şey değil ama sorabileceğin bir şey: siteni yapan yere "bu iş nerede duruyor, yoğun saatte ne oluyor" diye sormak hakkın. Biz bu yüzden yaptığımız işleri kendi sunucumuzda barındırıyoruz; ne olduğunu görebildiğimiz bir yerde durması işi kolaylaştırıyor.

Hız sadece ziyaretçi için değil

Google, bir sayfayı sıralarken sayfanın telefonda ne kadar sürede kullanılabilir hâle geldiğine de bakıyor. Yani yavaş site iki kere kaybettiriyor: arama sonuçlarında geriye düşüyor, oraya rağmen gelen ziyaretçiyi de tutamıyor.

Bir başka az bilinen yavaşlatıcı da yazı tipleri. Site, güzel görünsün diye başka bir yerden yazı tipi indiriyorsa, o dosya gelene kadar yazılar ya boş durur ya sonradan yerine oturur. Sayfanın gözünün önünde zıplamasının en sık sebeplerinden biri budur. Tek bir yazı tipi ailesi çoğu iş için fazlasıyla yeter.

Son olarak, sitene sonradan eklenen takip kodları. Reklam verdiğin her yerin, ziyaretçi sayan her aracın kendi dosyası yüklenir. Bir zamanlar denenip bırakılmış reklam hesaplarının kodu sayfada yıllarca unutulmuş hâlde durabilir. Artık kullanmadığın hiçbir şeyin kodu sitende kalmasın; hem hız hem de ziyaretçinin verisi açısından doğrusu bu.

Kendi siteni nasıl dürüstçe ölçersin

Pahalı araca gerek yok, üç şey yeter.

Birincisi: kendi telefonunu al, kablosuz ağdan çık, mobil internetle sitene gir. Kendi ofisinin internetiyle test etmek yanıltıcıdır. İkincisi: tarayıcıda gizli sekme aç, böylece daha önce indirilmiş dosyalar devreye girmez. Üçüncüsü: bu sayfayı hiç görmemiş bir tanıdığına telefonundan aç dedirt, yüzünü izle. Beklemeye başladığı an, müşterinin de beklemeye başladığı andır.

Sayfa açılırken önce beyaz ekran görüp sonra her şeyin birden gelmesi, yazının gelip görselin sonradan yerine oturması ve sayfa kaydırırken takılma; bunların üçü de aynı şeye işaret eder: sayfa taşıyabileceğinden fazlasını taşıyor.

Nereden başlamalı

Sıra basit: önce fotoğrafları küçült, sonra işe yaramayan eklentileri kaldır, sonra otomatik oynayan şeyleri kes. Bu üçü çoğu KOBİ sayfasında gözle görülür bir fark yaratır ve hiçbiri yazılım bilgisi istemez.

Bu üçünü yapmana rağmen site hâlâ ağırsa, sorun içerikte değil sayfanın kurulduğu yapıda demektir. Biz siteleri, gereksiz parça taşımayacak ve görselleri kendisi küçültecek şekilde kuruyoruz; nasıl çalıştığını hizmetler sayfasında anlattık, kendi sitendeki durumu konuşmak istersen bize yazabilirsin.