Alan adınız kimin üzerine kayıtlı? Sahipliği bugün kontrol edin

Siteniz sizin ama adresi kimin?

Alan adı sahipliği, işletmelerin en son düşündüğü ama en çok canını yakan konulardan biridir. Siteyi yıllar önce bir tanıdık kurmuştur, ajans yapmıştır ya da işten ayrılan bir çalışan "ben hallederim" demiştir. Site çalıştığı sürece kimse sormaz: bu adres kimin hesabında, yenileme kime hatırlatılıyor, şifre kimde?

Soru, bir gün site açılmadığında sorulur. Kartvizitte, tabelada, araç giydirmesinde, Google'da yazan adres artık hiçbir yere gitmiyordur. Arayacak kişiye ulaşılamıyordur ya da o kişi "ben o işi bıraktım" der. İşte bu yazı, o günü yaşamamak için bugün yapabileceğiniz kontrolleri anlatıyor.

Alan adı ile site aynı şey değil

Önce kafa karışıklığını giderelim. Üç ayrı şey vardır ve çoğu zaman üçü üç farklı yerdedir:

• Alan adı: isletmeniz.com gibi adres. Bir kayıt firmasından yıllık olarak kiralanır. Sahibi, kayıt bilgilerinde adı yazan kişi ya da firmadır.
• Barındırma (hosting): Sitenin dosyalarının durduğu sunucu. Alan adı bu sunucuyu gösterir.
• E-posta: info@isletmeniz.com gibi adresler. Bunlar da alan adına bağlıdır; alan adı giderse e-posta da gider.

Yani alan adı bir anahtar gibidir. Site başka yere taşınabilir, e-posta sağlayıcısı değişebilir ama anahtar kimdeyse kapıyı o açar.

Kimin üzerine kayıtlı olduğunu nasıl anlarsınız

İlk adım, adresinizi bir "whois" sorgu aracında aratmak. Bu araçlar alan adının hangi kayıt firmasında durduğunu, ne zaman alındığını ve ne zaman sona ereceğini gösterir. Kişisel bilgiler çoğu zaman gizlilik koruması nedeniyle görünmez, bu normaldir. Size lazım olan iki bilgi şunlar: hangi firmada kayıtlı ve bitiş tarihi ne.

İkinci adım, o kayıt firmasında bir hesabınız olup olmadığına bakmak. Faturalar kime geliyor? Yenileme hatırlatma e-postaları hangi adrese düşüyor? Bu soruların cevabı "bilmiyorum" ise alan adı fiilen sizin elinizde değildir.

Üçüncü adım, kayıtlı kişi bilgisinin kimin adını taşıdığını öğrenmek. Hesaba girebiliyorsanız orada yazar. Giremiyorsanız siteyi kuran kişiye ya da ajansa doğrudan sorun: "Alan adı hangi hesapta, kayıt sahibi olarak kimin adı yazıyor?" Bu soruyu sormak ayıp değildir; cevabı net olmayan bir iş ortağı varsa asıl sorun odur.

En sık karşılaşılan üç tuzak

Ajansın hesabında duran alan adı. Ajans, işini kolaylaştırmak için tüm müşterilerinin alan adlarını kendi hesabında toplar. Bu tek başına kötü niyet değildir. Ama ajansla yollarınız ayrıldığında, ajans kapandığında ya da bir anlaşmazlık çıktığında alan adı rehin kalır. Sözleşmede "alan adı müşteri adına kayıtlıdır" maddesi yoksa, çözüm çoğu zaman karşı tarafın iyi niyetine kalır.

Eski çalışanın kişisel e-postası. Hesap bir çalışanın Gmail adresiyle açılmıştır. Çalışan ayrılmış, o adrese kimse bakmıyor. Yenileme uyarıları okunmadan gidiyor, kart süresi dolmuş, alan adı sessizce bitiyor.

Süresi dolan ve başkasına geçen adres. Alan adı yenilenmezse belli bir bekleme süresinden sonra serbest kalır ve başkası alabilir. Tanınmış bir işletmenin adresi boşa düştüğünde onu kapıp satmaya çalışanlar olabilir. Geri almak hem zor hem pahalıdır.

Alan adını kendi kontrolünüze almak

Kontrol sizde değilse panik yapmadan şu sırayla ilerleyin:

1. Kendi adınıza bir kayıt hesabı açın. Firmanın ortak e-postasıyla, kişisel bir adresle değil. Şifreyi işletmenin şifre kasasında saklayın.
2. Mevcut sahibinden transfer isteyin. Alan adı kayıt firmaları arasında taşınabilir ya da aynı firma içinde hesaptan hesaba aktarılabilir. Bunun için alan adının kilidinin açılması ve bir transfer kodunun size verilmesi gerekir. Bu kodu yalnızca mevcut hesap sahibi alabilir.
3. Kayıt sahibi bilgisini güncelleyin. Hesap sizde olsa bile kayıt sahibi alanında eski ajansın adı yazıyorsa onu da düzeltin. Hesap ve kayıt sahibi iki ayrı bilgidir.
4. Otomatik yenilemeyi açın, kartı güncelleyin. Mümkünse birkaç yıllık yenileme yapın. Bir yıllık yenileme her yıl aynı riski tekrar doğurur.
5. Yenileme e-postasını ortak bir adrese yönlendirin. Tek kişiye bağlı olmasın; o kişi izne çıktığında da uyarı birilerine ulaşsın.

Transfer sırasında site ve e-posta genelde kesintisiz çalışmaya devam eder, çünkü sunucu ayarları aynı kalır. Yine de transferi yoğun bir güne denk getirmeyin. Karşı taraf transfer kodunu vermekte ağır davranıyorsa, isteğinizi yazılı olarak, e-postayla iletin ve tarih bırakın. Çoğu durumda mesele kötü niyet değil, kimsenin o hesaba yıllardır girmemiş olmasıdır; şifreyi bulmak bile birkaç gün sürebilir.

Yeni alan adı alacaksanız: .com mu, .com.tr mi

Yeni alan adı alacaksanız ya da elinizdekinin yanına ek almayı düşünüyorsanız kısa bir not: Türkiye'de müşterisi olan bir işletme için .com.tr güven veren, yerel bir uzantıdır. .com ise daha kısa ve akılda kalıcıdır. İkisini birden alıp birini diğerine yönlendirmek, adınızın başkası tarafından kapılmasını da engeller.

Alan adını seçerken şunlara dikkat edin: telefonda söylendiğinde yanlış yazılmayacak kadar sade olsun, Türkçe karakter içermesin, tire sayısı az olsun. "ş" yerine "s" mi "sh" mı yazılacağını müşteriye her seferinde açıklamak zorunda kalıyorsanız adres zor bir adrestir.

Alan adı gidince ne gider

Kaybın boyutunu küçümsememek için listeyi açık yazalım. Alan adı elden çıktığında yalnızca site kapanmaz:

• E-postalar durur. Tedarikçinin, bankanın, müşterinin size yazdığı mailler geri döner ya da hiçbir yere düşmez. Daha kötüsü, adresi yeni alan kişi o mailleri okuyabilir.
• Google'daki sıranız boşa gider. Yıllardır biriken bağlantılar ve aramalarda çıkan sayfalar o adrese bağlıdır. Yeni adrese geçmek, sıfırdan başlamak demektir.
• Basılı her şey çöpe döner. Kartvizit, broşür, tabela, araç giydirmesi, ambalaj üzerindeki adres artık yanlış yeri gösterir.
• Hesaplara erişim zorlaşır. Sosyal medya, banka, muhasebe yazılımı gibi hesaplarda şifre sıfırlama bu e-postaya gidiyorsa, o kapılar da kapanır.

Bu yüzden alan adı, işletmenin tapusu gibi düşünülmeli. Masrafı küçük, kaybı büyük bir kalem.

Bugün yapılacaklar listesi

• Alan adınızı bir whois aracında aratın, bitiş tarihini not edin.
• Hangi kayıt firmasında durduğunu ve hesabın kimde olduğunu öğrenin.
• Hesap size ait değilse transfer sürecini başlatın.
• Otomatik yenilemeyi ve güncel ödeme bilgisini kontrol edin.
• Hesap şifresini ve kayıt firmasının adını işletmenin ortak şifre kasasına yazın.
• Siteyi yaptıran ajansla sözleşmenizde alan adı maddesine bakın.

Site kuruluşu ya da taşıması sırasında alan adının işletme adına, işletmenin hesabında durmasını biz baştan şart koşuyoruz; bir gün yollarımız ayrılsa bile anahtar sizde kalmalı. Web sitesi ve bakım tarafında neler yaptığımızı hizmetler sayfasında görebilirsiniz. Alan adınızın nerede olduğunu çözemediyseniz bize yazın, birlikte bakalım.